Από άκρη σε άκρη της Εγνατίας Οδού σε 360 λεπτά

EgnatiaΘετικές ενδείξεις για την κίνηση επί της Εγνατίας Οδού, οι οποίες φαίνεται ότι έλαβαν πιο συμπαγή χαρακτηριστικά το 2015, φαίνεται πως σημειώθηκαν το 2014. Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα -σε  συνδυασμό και με άλλους παράγοντες όπως η επιβολή διοδίων στην Οδό- είχε «χτυπήσει» και τους κυκλοφοριακούς φόρτους κατά μήκος της Εγνατίας, όπως συνέβη άλλωστε και στο οδικό δίκτυο της υπόλοιπης χώρας. Ωστόσο, από το 2014 υπάρχουν θετικές ενδείξεις.

Αναλυτικότερα, στην πλειονότητα των τμημάτων της Εγνατίας Οδού, η κυκλοφορία οχημάτων παρουσίασε συνεχή πτωτική τάση από το 2009 μέχρι το 2013, με τις μεγαλύτερες ετήσιες μειώσεις κυκλοφοριακού φόρτου να καταγράφονται τη διετία 2011-2012 (κατά μέσο όρο περίπου 15%).

Η κατάσταση αυτή όμως αντιστράφηκε το 2014, καθώς η κυκλοφορία οχημάτων στην πλειονότητα των τμημάτων της Εγνατίας Οδού εμφάνισε θετική μεταβολή (με τη μεγαλύτερη αύξηση κυκλοφοριακού φόρτου να καταγράφεται στο τμήμα μεταξύ των δύο ανισόπεδων κόμβων Βασιλικού και Νεοχωρίου στο Νομό Θεσπρωτίας). Συγκεκριμένα, μετά από μια πενταετία πτώσης, σημειώθηκε μικρή αύξηση κατά περίπου 1%, ενώ από τα πρώτα στοιχεία του 2015 προκύπτει ότι η θετική τάση συνεχίστηκε και τη χρονιά που μόλις πέρασε.

Στο μεταξύ, τον Μάρτιο του 2015, ο συνολικός χρόνος διαδρομής από την Ηγουμενίτσα έως τους Κήπους, δηλαδή ο χρόνος που απαιτείται για να διανύσει ένας οδηγός ολόκληρη την Εγνατία Οδό (670 χλμ.) εκτιμήθηκε σε έξι ώρες (360 λεπτά).

Σε σχέση με την κατάσταση του οδικού δικτύου χωρίς την Εγνατία Οδό, ο χρόνος διαδρομής μεταξύ Ηγουμενίτσας και Κήπων μειώθηκε κατά 5,5 ώρες. Ενδεικτικά, η διαδρομή Ιωάννινα–Θεσσαλονίκη μειώθηκε κατά περίπου 2,5 ώρες, η διαδρομή Καστοριά- Θεσσαλονίκη κατά μία ώρα και 10 λεπτά, η διαδρομή Ορεστιάδα-Θεσσαλονίκη περίπου κατά μία ώρα και 40 λεπτά και το ταξίδι ανάμεσα στην Ορεστιάδα και την Ηγουμενίτσα κατά έξι ώρες.

Εργασιακοί “νομάδες”
Η λειτουργία της Εγνατίας Οδού διευκόλυνε και τη δημιουργία μας νέας κατηγορίας ταξιδιωτών. Ανθρώπων που αξιοποιώντας το αναβαθμισμένο οδικό δίκτυο ταξιδεύουν ακόμη και καθημερινά, προκειμένου να εργαστούν όχι απλά σε μια άλλη πόλη, αλλά σε μια άλλη χώρα. Δημοφιλή «δίδυμα»; Θεσσαλονίκη-Σκόπια και Θεσσαλονίκη-Σόφια, Ιωάννινα-Αργυρόκαστρο (Αλβανία), Κιλκίς ή Σέρρες και Πετρίτσι (Βουλγαρία).

Οι διασυνοριακές μετακινήσεις μεταξύ Ελλάδας και γειτονικών χωρών για επαγγελματικούς λόγους, που δεν είναι λίγες, μελετήθηκαν από τους Βασίλη Φούρκα (Παρατηρητήριο Εγνατίας Οδού), Αθηνά Γιαννάκου (ΑΠΘ), Σωκράτη Σεϊτανίδη και Μανούσο Τρουλίνο, στο πλαίσιο εργασίας με τίτλο “Trans-border movements in Northern Greece: Seeking for Spatial Interactions”.

Αναλυτικότερα, τα δεδομένα προέλευσης-προορισμού που μελετήθηκαν έδειξαν ότι περισσότερο από το 1/3 των συνολικών διασυνοριακών μετακινήσεων είναι είτε καθημερινές είτε πολύ τακτικές (μία έως τέσσερις φορές την εβδομάδα). Ο κυριότερος λόγος μετακίνησης είναι ο τουρισμός/αναψυχή (45%) αλλά ένα εξίσου σημαντικό ποσοστό (43%) αφορά μετακινήσεις για εργασία είτε για λόγους εργασίας.

Σύμφωνα με την 3η έκθεση χωρικών επιδράσεων της Εγνατίας Οδού, που ανακοινώθηκε πολύ πρόσφατα (στην οποία υπάρχει εκτενής αναφορά στην παραπάνω μελέτη του 2010), υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις μετακινήσεις μεταξύ Ελλάδας-ΠΓΔΜ και Ελλάδας-Βουλγαρίας. Οι πρώτες αφορούν πολύ συχνές μετακινήσεις για τουρισμό/αναψυχή, ενώ οι δεύτερες έχουν να κάνουν κυρίως με συχνά ταξίδια για επαγγελματικούς λόγους ή ακόμα και για καθημερινή εργασία (commuting).

«Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ένα μεγάλο μερίδιο των διασυνοριακών μετακινήσεων αφορά διασυνοριακές περιφέρειες, οι οποίες κατά κύριο λόγο λαμβάνουν χώρα σε αποστάσεις μέχρι 50 χιλιομέτρων» υπογραμμίζεται στην έκθεση, στοιχεία της οποίας παρουσιάστηκαν σήμερα στη Θεσσαλονίκη από τον τμηματάρχη του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού, Βασίλη Φούρκα, με την ευκαιρία εκδήλωσης για τη συμπλήρωση 15 ετών σταδιακής ανάπτυξης και λειτουργίας του φορέα.

Διασυνοριακά “δίπολα”
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι φαίνεται να υπάρχει μια χωρική αλληλεπίδραση μεταξύ πολλών πόλεων και περιφερειών, η οποία είναι ιδιαίτερα έκδηλη σε μια διασυνοριακή και πολυγωνική ζώνη Κιλκίς – Σέρρες – Πετρίτσι (Βουλγαρία) – Σαντάνσκι (Βουλγαρία) – Στρούμιτσα (FYROM). Επιπλέον, πέρα από ζεύγη που ήταν αναμενόμενο να παρουσιάζουν υψηλότερες ροές (όπως Θεσσαλονίκη – Σκόπια και Θεσσαλονίκη – Σόφια), ιδιαίτερο ενδιαφέρον από πλευράς χωρικής αλληλεπίδρασης καταγράφει το ζεύγος Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο στο δυτικό άκρο, και το τρίγωνο Έβρος – Slivengrad (Βουλγαρία) – Αδριανούπολη (Τουρκία) στο ανατολικό άκρο της διασυνοριακής ζώνης.

Σε ποια τελωνεία εντοπίζεται η περισσότερη κίνηση
Τo 2013 (έτος με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία στο συγκεκριμένο επίπεδο), τα περισσότερα διερχόμενα οχήματα στους μεθοριακούς σταθμούς της Εγνατίας παρατηρήθηκαν σε εκείνον του Προμαχώνα (σύνορα Βουλγαρίας). Στη δεύτερη θέση ήταν ο σταθμός των Ευζώνων (σύνορα ΠΓΔΜ) και στην τρίτη του Ορμενίου (σύνορα Βουλγαρίας). Ακολουθούσαν, κατά σειρά, ο νέος σταθμός της Νυμφαίας, στο Νομό Κομοτηνής, που συνδέει την Εγνατία Οδό με τη Βουλγαρία, αυτός της Κρυσταλλοπηγής (σύνορα με Αλβανία) και εκείνος των Κήπων (σύνορα με Τουρκία). Ο τελευταίος, παρότι μετά το 2011 υποχώρησε σε κίνηση οχημάτων έναντι του σταθμού Κρυσταλλοπηγής, τη διετία 2012-2013 παρουσίασε αύξηση της κίνησης οχημάτων κατά 10%.

Έπονταν ο μεθοριακός σταθμός της Δοϊράνης (σύνορα ΠΓΔΜ) και ο μεθοριακός σταθμός της Νίκης (σύνορα ΠΓΔΜ), ο οποίος το 2012 ξεπέρασε για πρώτη φορά σε συνολική κίνηση το μεθοριακό σταθμό Κακαβιάς (σύνορα Αλβανίας).

Την περίοδο 2007-2013, η συνολική κίνηση πολλαπλασιάστηκε σε όλους τους μεθοριακούς σταθμούς για τους οποίους υπάρχουν συγκρίσιμα δεδομένα, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στους σταθμούς Νίκης (229,65%) και Καστανιών (189,83%). Σημαντικές αυξήσεις, της τάξης του 73,10% και 38,06% αντίστοιχα, παρουσίασαν επίσης οι σταθμοί Κρυσταλλοπηγής και Κήπων.

Comments are closed